Motyl Gwinea

Gwinea

Euphaedra xypete (Hewitson, 1865) 

Synonimy: Romalaeosoma xypete

Rząd: Lepidoptera - motyle

Rodzina: Nymphalidae - rusałkowate, południcowate

Xypete to jedna z czterech blisko sąsiadujących osad, która niegdyś tworzyła rozległe państwo-miasto Ateny. Razem z Peiraeeus, Phalerum i Thymoetadae posiadała wspólną świątynię Heraklesa. Był to teren słabo zurbanizowany i podmokły, ponieważ w ten sposób określano też tereny bagniste i Troję.

Występowanie

Gatunek motyla typowy dla strefy lasów tropikalnych, preferujący wilgotne stanowiska (stąd zapewne nazwa) krajów Wschodniej Afryki. Występuje w Gwinei Bissau, Gwinei, Sierra Leone, Liberii, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Ghanie, Togo, Nigerii i zachodnim Kamerunie. Należy do grupy motyli zasiedlających wnętrze lasu. Gatunki z tej grupy unikają terenów otwartych. Rojące się okazy były przeważnie obserwowane w maju oraz na przełomie października i listopada.

Charakterystyka gatunku

Do charakterystycznych elementów ubarwienia tego gatunku owada należą jasna (biała lub żółtawa) skośna przepaska znajdująca się w górnej części przednich skrzydeł oraz szeroka o rozmytych brzegach plama obejmująca tylną część przednich i niemal całą powierzchnię drugiej pary skrzydeł. Plamę tworzą wymieszane brunatne, rudawe, zielonkawe i złotawe łuski. Na spodniej stronie skrzydeł wyraźnie widoczna jest rozległa różowawa plama oraz ciemne (czarne) plamki tworzące kilka zgrupowań.

Ciekawostki

William Chapman Hewitson (1806-1878) był brytyjskim przyrodnikiem, który początkowo pracował jako geodeta. Delikatny stan zdrowia sprawił, że porzucił pracę i poświęcił się nauce. W między czasie po śmierci krewnego otrzymał ogromny spadek i stał się znanym kolekcjonerem chrząszczy, motyli oraz gniazd i jaj ptasich. Materiały gromadził podczas licznych podróży, ale również kupował od innych podróżników lub przyrodników. Uważany jest za jednego z największych i najważniejszych kolekcjonerów tamtych czasów.

Do rodzaju Euphaedra należą średniej wielkości i efektownie ubarwione motyle o nieróżnicowanej budowie ciała. W tylnej części drugiej pary skrzydeł często znajdują się metalicznie zielone, błękitne, pomarańczowe plamy. Spód skrzydeł jest często jasny, w różnych odcieniach żółci lub zieleni z licznymi czarnymi smugami i plamami. Jest to przykład przystosowywania się gatunków do panujących w danym środowisku warunków (adaptacja morfologiczna). Gatunki lub formy zielone występują w lasach deszczowych, natomiast żółte przeważnie spotykane są  w bardziej suchych i zróżnicowanych lasach.

Jest to bardzo liczny gatunkowo rodzaj. Zmienność wewnątrzgatunkowa jest często większa niż zmienność międzygatunkowa. Sprzyja to opisywaniu nowych taksonów lub wydzielaniu podgatunków, form lub grup, które często łączy jedynie morfologia. Usystematyzowanie tej polimorficznej grupy motyli, w której tak często mamy do czynienia z hybrydyzacją lub sympatrycznymi grupami gatunków wymaga znacznej syntezy badań z zakresu taksonomii ewolucyjnej, ale przede wszystkim przeprowadzenia pracochłonnych badań genetycznych. Aktualnie rodzaj ten dzielony jest na 8 podrodzajów i kilkanaście nieformalnych grup.

Roślina żywicielska larw nie jest jeszcze znana.