Motyl Kamerun

Kamerun

Cymothoe sangaris (Godart, 1824)

Synonimy: Nymphale sangaris, Harma uselda

Rząd: Lepidoptera - motyle

Rodzina: Nymphalidae - rusałkowate, południcowate

Cymothoe była jedną z Nereid. Razem z Tritonem pomogła Eneaszowi odzyskać jego statki, po tym jak Aeolus rozbił jego flotę na rozkaz Juno. Z kolei nazwa sangaris pochodzi od boga rzeki Sangarios (łac. Sangarius). Sakarya (nazwa rzeki w j. tureckim) znajduje się w północno-zachodniej Turcji. Ma długość ok. 825 km i jej źródła biją w środkowej części Wyżyny Anatolijskiej. Przepływa przez Góry Pontyjskie i uchodzi do Morza Czarnego.

Występowanie

Swoim zasięgiem gatunek obejmuje niemal całą Afrykę Środkową. Przeprowadzone badania genetyczne wskazują, że wyróżniane dwa podgatunki należy traktować jako odrębne taksony. Dotychczasowy podgatunek nominatywny Cymothoe sangaris sangaris znany jest z: Gwinei, Sierra Leone, Liberii, Wybrzeża Kości Słoniowej, Ghany, Nigerii, Kamerunu, Konga, Angoli, Demokratycznej Republiki Konga (DKR), z kolei podgatunek Cymothoe sangaris luluana spotykany jest w kilku prowincjach DKR i Zambii. Larwy żerują na liściach wielu gatunków krzewów i drzew z rodzaju Rinorea (Violaceae). Motyle spędzają większą część czasu w koronach drzew. Spotykane są również w miejscach nasłonecznionych, na pniach rozkładających się drzew.

Charakterystyka gatunku

Motyl średniej wielkości o rozpiętości skrzydeł od 4,5 do 6,5 cm. Ubarwienie wierzchniej strony skrzydeł pierwszej i drugiej pary jest jaskrawo czerwone. Nieco jaśniejsze są tylko główne żyłki oraz część tylna drugiej pary skrzydeł. Wierzchołek przednich skrzydeł bywa delikatnie zaczerniony. Spodnia brunatna strona skrzydeł jest przykładem ubarwienia kryptycznego. Rysunek, który tworzą drobne jasne plamki, ciemne linie dodatkowo wzmocnione przebiegającą przez skrzydła brązową pręgą, przypomina zaschnięte liście. Z tego też powodu odpoczywające motyle składają skrzydła, tak by "schować" krzykliwą czerwień. 

Ciekawostki

W latach 2013-2016 na terenie Republiki Środkowoafrykańskiej trwała francuska interwencja wojskowa. Operację opatrzono kryptonimem "Sangaris", która odnosi się do motyla C. sangaris, ponieważ jak to przedstawiono w mediach jest ona  "ładna i politycznie poprawna", a ponadto „motyl nie jest zły, nie trwa długo". Miała to być zapowiedź ponownej krótkiej wizyty francuzów na terenie byłej kolonii. Mając jednak na uwadze ubarwienie tego gatunku motyla można doszukiwać się też innego znaczenia misji.

Rośliny z rodzaju Rinorea uważane są za metalofity i znajdują już zastosowanie w fitoremediacji.

Rodzaj Cymothoe obejmuje ponad 75 gatunków o rozpiętości skrzydeł nie przekraczającej 7 cm. Najbardziej charakterystyczne gatunki posiadają jednolicie zabarwione skrzydła w zakresie od czerwieni przez pomarańcz aż po grupy bladożółte. Rodzaj dzielony jest na 12 nieformalnych grup. Umowny, wewnątrz rodzajowy podział będzie funkcjonował do czasu przeprowadzenia pełnych badań genetycznych tej grupy motyli. O stopniu komplikacji świadczy może np. to, że samice C. caenis są tak zróżnicowane, że przez lata opisano 20 różnych form gatunku, często nadając im status odrębnych taksonów.