Motyl Miami

Miami

Anartia jatrophae (Linnaeus, 1763)

Synonimy: Papilio jatrophae

Rząd: Lepidoptera - motyle

Rodzina: Nymphalidae - rusałkowate, południcowate

Opis gatunku motyla przedstawił w Centuria Insectorum słynnym dziele z 1763 r. student Karola Linneusza Boas Johansson. Według panujących wówczas obyczajów za autora tekstu uważano profesora (promotora) a nie faktycznego twórcę opracowania naukowego. Sam opis gatunku jest bardzo lakoniczny i nieprecyzyjny „Habitat in Jatropha Americes". Trudno jest też zatem wyprowadzić znaczenie nadanej gatunkowi nazwy "jatropha". Z całą pewnością nie odnosi się ona do roślin z rodzaju jatrofa, ponieważ nie są one tzw. rośliną żywicielską larw tego gatunku motyla. Być może nazwa odnosi się do jakiegoś regionu w Ameryce. W 1942 r. kanadyjski entomolog E.G. Munroe połączył nazwę z Surinamem (państwo w północnej części Ameryki Południowej).

Występowanie

Gatunek spotykany na obszarze Ameryki Północnej i Południowej. Występuje w południowych stanach USA (Floryda, Kansas, Karolina Północna, Missouri, Nebraska, Teksas). Często notowany w Ameryce Środkowej i na Karaibach. Południowy zasięg występowania przebiega przez Argentynę.

Charakterystyka gatunku

Samica składa w sumie kilkadziesiąt jaj w pobliżu lub na spodniej stronie liści roślin żywicielskich. Larwy rozwijają sie na różnych gatunkach z rodzajów: Bacopa, Ruellia i Lippia. Wciągu roku występują dwie formy różniące się wielkością oraz ubarwianiem. Okazy w porze suchej są większe i jaśniejsze, natomiast w porze deszczowej mniejsze i często wyraźnie ciemniejsze (z mocniej zaznaczonym rysunkiem na górnej stronie skrzydeł). Na podstawie m.in. ubarwienia skrzydeł wyodrębniono 7 podgatunków. Owady doskonałe w poszukiwaniu nektaru odwiedzają kwiaty różnych gatunków roślin zielnych i krzewów. Najczęściej są to rośliny z rodzajów: Bidens, Cordia i Casearia. Rozpiętość skrzydeł waha się w zakresie 5-7 cm. Gatunek notowany jest zarówno na ciepłych terenach otwartych (zbiorowiska polne i łąkowe) jak i z rozwiniętą roślinnością krzewiastą i drzewiastą (parki lub lasy). Preferuje stanowiska silnie uwilgotnione, a nawet bagienne, co ma związek z wymaganiami roślin żywicielskich. Imagines często są obserwowane wzdłuż strumieni  lub przydrożnych rowów i na obrzeżach jezior i stawów.

Ciekawostki

Samce wykazują wyjątkowe zachowanie terytorialne. Intensywnie patrolują oraz zaciekle bronią swojego rewiru a zwłaszcza miejsc gdzie znajduje się roślina żywicielska – na Florydzie preferują gatunek Bacopa monnieri – bakopa drobnolistna. Na powierzchniach o średnicy około 15 m przeganiają inne gatunki owadów oraz inne samce A. jatrophae. W chwili gdy zagęszczenie samców jest wyższe niż przeciętnie wówczas obserwuje się większą migrację osobników a powierzchnia kontrolowanego rewiru ulega zmniejszeniu. Lot motyli jest szybki i nieregularny. Częsta zmiana kierunku lotu jest skuteczną metodą przed atakami ptaków owadożernych.

W różnych językach podkreślane jest piękno tego gatunku owada. Anglicy mówią na niego biały paw, a Hiszpanie perłowa księżniczka lub kopciuszek. Gatunek motyla chociaż często notowany nie jest uznawany za groźny w rolnictwie i ogrodnictwie.