Motyl Pekin

Pekin

Papilio maackii Ménétries, 1859 – paź Maaka 

Rząd: Lepidoptera - motyle

Rodzina: Papilionidae - paziowate

Gatunek opisany na cześć Ryszarda Karlovicha Maaka (ros. Ричард Ка́рлович Маак). Był to rosyjski przyrodnik, badacz Syberii i Dalekiego Wschodu, który żył w latach 1825-1886.

Występowanie

Ten największy gatunek motyla dziennego Rosji występuje w Azji Środkowej, Japonii, Chinach i Korei Południowej. Obszar jego rozmieszczenia rozciąga się do 54° szerokości geograficznej północnej. W Rosji gatunek ten zamieszkuje region Primoria (Kraj Nadmorski), środkowy region Amuru, południowy Sachalin i południową część Wysp Kurylskich (wyspę Kunaszyr). Podgatunek tutanus (=kurilensis Matsumura, 1928) jest szeroko rozpowszechniony na Wyspach Kurylskich i Sachalinie. Różni się od podgatunku nominatywnego jaśniejszym ubarwieniem.

Gatunek jest często spotykany w dolinach na siedliskach lasu liściastego i mieszanego. Na zboczach dolin nie wznosi się powyżej granicy 100 m n.p.m., jedynie okazy z pokolenia letniego mogą w górach docierać do granicy lasu, a nawet przelatują na pobliskie łąki, gdzie odwiedzają kwiaty różnych gatunków roślin zielnych.

Charakterystyka gatunku

Rozpiętość skrzydeł waha się od 12 do 14 cm. Skrzydła P. maackii są pokryte czarnymi i zielonymi łuskami. Spód skrzydeł jest brązowy. Tylne skrzydła są czarne, nakrapiane niebieskimi i fioletowymi łuskami. W tylnej części znajduje się krótki ogon. Spód tylnych skrzydeł jest ciemnobrązowy i pokryty czerwonymi lub pomarańczowymi plamkami. Samice są bardziej jaskrawe i żywo ubarwione niż samce.

Ciekawostki

Larwy żerują na Zanthoxylum ailanthoides, Euodia meliaefolia, Orixa japonica (oriksa japońska) i Phellodendron amurense (korkowiec amurski).

W ciągu roku rozwijają się dwa pokolenia: wiosenne i letnie. Motyle z pokolenia letniego pojawiają się w lipcu i różnią się od motyli z pokolenia wiosennego wielkością (są ok. 1,5 razy większe) i ciemniejszym ubarwieniem. Ponadto okazy z populacji letnich wykazują większe zdolności migracyjne. Niekiedy pokonują znaczne odległości, np. przemieszczając się wzdłuż Amuru, aż do jego ujścia.

Zaniepokojona gąsienica przyjmuje pozę obronną, podnosi przednią część ciała oraz wysuwa z gruczołu znajdującego się tuż za głową (osmetrium) dwa długie rogi. Oprócz tego wydzielana jest oleista substancja o nieprzyjemnym, zgniłym zapachu. Działa ona odstraszająco na owady i małe owadożerne kręgowce.

Samce często tworzą duże skupiska, liczące nawet po kilkadziesiąt okazów. Przesiadują w takich grupach na mokrych nawierzchniach dróg, wzdłuż brzegów rzek i strumieni. Z kolei samice na początku lata przebywają częściej w strefie koron drzew, a dopiero później podobnie jak samce przenoszą się w dolne strefy lasu.

Papilio maackii przed laty wymieniony był w Czerwonej Księdze ZSRR. W latach 90-tych ubiegłego wieku został z niej wykreślony. Aktualnie, jako gatunek objęty ochroną, znajduje się w Czerwonej Księdze Regionu Sachalin.

Lot motyli jest niespokojny, z częstymi zmianami kierunku. Przypomina zachowania ptaków, zwłaszcza jaskółek. Motyle często wzbijają się na wysokość kilku metrów nad ziemią, a następnie gwałtownie opadają.