Motyl Sri Lanka

Sri Lanka

Papilio polymnestor Cramer, 1775 – błękitny Mormon 

Rząd: Lepidoptera - motyle

Rodzina: Papilionidae - paziowate

Polymnestor (=Polimnestor, Polimestor) w greckiej mitologii król Bistonów (Tracja). Był mężem Ilione, córki Priama. Za swoją zachłanność i niegodziwość został oślepiony przez królową Troi Hekabe.

Autor nazwy gatunkowej Pieter Cramer chciał zapewne podkreślić znaczną ilość "plamek ocznych", które znajdują się na górnej i spodniej stronie skrzydeł. Pieter Cramer (1721-1776) był zamożnym holenderskim kupcem. Specjalizował się w handlu lnem i hiszpańską wełną. W wolnych chwilach rozwijał swoją pasję - entomologię. Był dyrektorem Towarzystwa Naukowego Zelandii oraz członkiem Concordia et Libertate z siedzibą w Amsterdamie. Stowarzyszenie to zleciło mu przygotowanie opracowania o egzotycznych motylach występujących w trzech częściach świata: Azji, Afryce i Ameryce. Po latach wydał pięknie ilustrowaną książkę o motylach, w której wykorzystano po raz pierwszy nowy system klasyfikacji zwierząt opracowany przez Karola Linneusza. Na niemal 400 tablicach przedstawiono ponad 1650 gatunków motyli, w tym wiele nowych.

Występowanie

Pod względem wielkości jest to w Indiach czwarty gatunek motyla. Rozpiętość skrzydeł waha się w przedziale 12-15 cm. Na terenie Indii (Ghaty Zachodnie, Indie Południowe i wschodnie wybrzeże) i Sri Lanki zaliczany jest do grupy gatunków endemicznych. Jakkolwiek jest związany z terenami leśnymi to widywany bywa w ogrodach a nawet w centrach dużych miast (Bombaj, Pune). W dżungli wybiera miejsca prześwietlone, jak np. leśne ścieżki, strefę wzdłuż strumieni i rzek. Samce odwrotnie niż samice częściej obserwowane są na stanowiskach słonecznych. Gatunek notowany jest przez cały rok, jednak najliczniejszy jest w porze monsunowej i krótko po jej zakończeniu. Paradoksalnie postępująca urbanizacja południa Indii i liczniejszy udział roślin z rodziny Rutaceae przyczyniają się do zwiększenia w ostatnich latach areału i liczebności tego gatunku motyla.

Charakterystyka gatunku

Przednia para skrzydeł przeważnie ciemnobłękitna z intensywnym połyskiem turkusowym. Od tylnej krawędzi ku przedniej biegnie jasna trójkątna plama. Tylna para skrzydeł jaśniejsza z licznymi ciemnymi plamami. Nasadowa część skrzydła jednobarwna ciemnozielona z dodatkiem błękitu. Spodnia strona skrzydeł inaczej niż u innych pazi jest kolorystycznie zbliżona do wierzchniej strony.

Ciekawostki

W 2015 r. został wybrany na tzw. motyla stanowego Stanu Maharasztra (Centralne Indie).

Motyle charakteryzuje szybki i zróżnicowany lot. Podążając do wybranego celu często zmieniają kurs, naprzemiennie wznosząc się i opadając co sprawia, że są trudne do złapania. Odpoczywają w dużych grupach, w miejscach wilgotnych, błotnistych, zasobnych w różne potrzebne im minerały. Nie stroni od zwierzęcych odchodów.

Imago odwiedza kwiaty różnych roślin, ceniony jako skuteczny zapylacz kardamonu (Elettaria cardamomum). Młoda larwa o oliwkowozielonym zabarwieniem ciała z licznymi białymi punktami przypomina odchody ptaków.

Gąsienice żerują na wielu gatunkach krzewów i niskich drzew z rodziny rutowatych (Rutaceae), m.in: Glycosmis arborea, Citrus grandis, C. limon, Aegle marmelos, Paramigyna monophylla.