Motyl Sydney

Sydney 

Graphium weiskei (Ribbe, 1900)

Synonimy: Papilio weiskei, Graphium kosii

Rząd: Lepidoptera - motyle

Rodzina: Papilionidae - paziowate

Gatunek motyla opisał niemiecki podróżnik i entomolog Carl Ribbe (1860-1934). Umieścił go błędnie w rodzaju Papilio, chociaż od ponad 120 lat istniał już rodzaj Graphium. Do tego rodzaju Giovanni Antonio Scopoli (austriacki lekarz i przyrodnik, żyjący w latach 1723-1788) zaliczył motyle, które wyglądały tak jakby były namalowane (graphium można przetłumaczyć jako "styl rysowania"). Z kolei człon gatunkowy nazwy odnosi się do niemieckiego przyrodnika Emila Weiske (1867-1950). Podobnie jak Ribbe był kolekcjonerem. Gromadzenie owadów i ptaków stało się jego pasją i zawodem. Pod koniec XIX w. wyemigrował do Kalifornii i chwilę później na Hawaje. Odbył wiele ekspedycji, m.in. na Fidżi, do Nowej Zelandii i Australii, intensywnie eksplorował Nową Gwineę, gromadził materiały na terenie północno-wschodniej Syberii, nad Bajkałem i północnej Mongolii, podróżował po Patagonii i Paragwaju. Interesował się też antropologią, a w szczególności etnologią.

Występowanie

Graphium weiskei występuje na obszarze całej Nowej Gwinei oraz przyległych wyspach. Najczęściej spotykany jest w środkowych i górnoreglowych lasach pierwotnych na wysokości od 1200 do 2000 m. n.p.m. Podobnie jak inne gatunki motyli dziennych liczniejsze populacje tego gatunku obserwowane są wzdłuż leśnych dróg, strumieni, na polanach i zrębach.

Charakterystyka gatunku

Gatunek znany entomologom i kolekcjonerom za sprawą wyjątkowego ubarwienia górnej (wierzchniej) strony skrzydeł. Na czarnym lub ciemnobrązowym  tle odważnie kontrastują ze sobą skupiska różowych, fioletowych i turkusowych łusek. Tworzą one tak niezwykły, wręcz nieprawdopodobny kolaż, że sfotografowane okazy wyglądają jak pastelowe obrazy.

Ciekawostki

W pełni wybarwione okazy o bogatym zestawie kolorów są bardzo poszukiwane w zagranicznym handlu motylami. Większość okazów dostępnych na tzw. rynku kolekcjonerskim jeszcze do niedawna pochodziła z odłowów w naturze. Obecnie coraz częściej prowadzone są półnaturalne lub zamknięte, sztuczne hodowle. Przyrodnicy liczą, że w ten sposób ograniczone zostaną nielegalne i dewastujące ekosystemy odłowy.

Gąsienice rozwijają się na różnych gatunkach krzewów i drzew (m.in. Dryododaphne crassa i Cryptocarya sp.) reprezentujących rodziny Monimiaceae i Lauraceae.

Uważany jest za jeden z najpiękniejszych motyli świata, z tego też powodu wykorzystywany jako motyw zdobniczy w jubilerstwie i barwnych tatuażach (w szczególności w stylach: akwarela, neo-tradycyjny, realistyczny i new-school).

Był wykorzystany w filatelistyce Indonezji i Wyspach Świętego Tomasza i Książęce.

Kolekcja motyli C. Ribbe z grupy Lyceanidae znajduje się w Muzeum Przyrodniczym w Dreźnie. Z kolei zbiór owadów E. Weiske, a zwłaszcza błonkoskrzydłe (Hymenoptera), chrząszcze (Coleoptera) i motyle (Lepidoptera) zebrane przechowywane są w Zoologische Staatssammlung München w Monachium, Staatliches Museum für Tierkunde Museum für Naturkunde w Berlinie oraz Natural History Museum w Londynie.